Leczenie ginekomastii bez operacji: co działa, a co nie

„Czy da się tego pozbyć bez operacji?” To najczęstsze pytanie, a uczciwa odpowiedź brzmi: zależy to głównie od tego, jak długo trwa ginekomastia i z czego się składa, z gruczołu czy z tłuszczu. Oto co wiadomo z medycyny, metoda po metodzie, bez upiększania.

Złota zasada: czynnik czasu

Ginekomastia przechodzi dwie fazy:

1. Faza aktywna, pierwsze miesiące: gruczoł się rozrasta i często jest wrażliwy lub bolesny. Wciąż może się cofnąć, sam lub po leczeniu.
2. Faza włóknista, po około 12 miesiącach: tkankę gruczołową zastępuje gęsta, bezbolesna tkanka włóknista. Już się nie cofa, ani sama, ani po lekach.

1. Usunąć przyczynę: pierwsze leczenie

Zanim sięgnie się po leki, szuka się tego, co można skorygować:

• lek, który odpowiada za zmianę, a który lekarz może czasem zastąpić innym;
• sterydy, prohormony lub wątpliwe suplementy, które trzeba odstawić (zobacz osobny artykuł);
• zaburzenia hormonalne (hipogonadyzm, nadczynność tarczycy, nadmiar prolaktyny), leczone jako takie;
• duże spożycie alkoholu lub marihuany.

Gdy przyczyna zostanie wcześnie usunięta, świeża ginekomastia często cofa się w ciągu kilku miesięcy. Zobacz przyczyny ginekomastii.

2. Obserwacja: w niektórych przypadkach realna opcja

U nastolatków standardem jest obserwacja: samoistne ustąpienie w ciągu 6 miesięcy do 2 lat to reguła (zobacz artykuł). U dorosłych świeżą ginekomastię, której przyczynę usunięto, też można przez kilka miesięcy obserwować.

3. Leki

Wszystkie są na receptę, stosuje się je po diagnostyce, a większość poza wskazaniami rejestracyjnymi. To informacja, a nie zachęta do samoleczenia.

Tamoksyfen i raloksyfen

To selektywne modulatory receptora estrogenowego: blokują działanie estrogenów na gruczoł piersiowy. Tamoksyfen jest najlepiej zbadany. Przy ginekomastii świeżej i bolesnej opublikowane serie przypadków opisują mniejszy ból oraz częściowe lub całkowite cofnięcie się zmian u większości pacjentów, przy leczeniu trwającym około trzech miesięcy. Raloksyfen dał podobne wyniki w kilku badaniach.

Ich ograniczenia: niewielkie lub żadne działanie przy ginekomastii starej, ryzyko nawrotu po odstawieniu i możliwe działania niepożądane (dolegliwości żołądkowe, uderzenia gorąca, rzadziej zakrzepica), wymagające kontroli lekarskiej.

Stosuje się je też zapobiegawczo u mężczyzn leczonych antyandrogenami z powodu raka prostaty, u których ginekomastia jest bardzo częsta.

Inhibitory aromatazy

Anastrozol i podobne związki blokują przemianę testosteronu w estrogeny. Na papierze wyglądają obiecująco. W praktyce rozczarowują. Badanie z placebo w ginekomastii pokwitaniowej nie wykazało korzyści, a u dorosłych były mniej skuteczne niż tamoksyfen.

Androgeny

Żel z dihydrotestosteronem (androstanolonem), nakładany na skórę, stosowano w niektórych krajach w pewnych przypadkach ginekomastii, zwłaszcza pokwitaniowej, z różnym skutkiem. U mężczyzn z niedoborem testosteronu (hipogonadyzm) leczenie substytucyjne może poprawić ginekomastię. Przy prawidłowym testosteronie dokładanie go nic nie daje, a przez aromatyzację może wręcz pogorszyć sprawę.

W skrócie

4. Radioterapia zapobiegawcza

U mężczyzn rozpoczynających leczenie antyandrogenowe raka prostaty zapobiegawcze napromienianie gruczołów piersiowych małą dawką może zmniejszyć ryzyko ginekomastii. To bardzo konkretne wskazanie, o którym decyduje zespół onkologiczny.

5. Zabiegi estetyczne bez operacji

• Kriolipoliza (niszczenie komórek tłuszczowych zimnem) może nieco zmniejszyć tłuszcz na klatce. Nie działa na gruczoł.
• Radiofrekwencja, skupiony ultradźwięk i „iniekcje rozpuszczające tłuszcz”: niewiele dowodów, a te metody też nie działają na tkankę gruczołową.

Te zabiegi nie są refundowane. Zanim wydasz pieniądze, upewnij się, że twoja klatka to głównie tłuszcz.

6. Co nie ma udowodnionego działania

7. Co działa na tłuszcz

Jeśli twoja klatka to głównie tłuszcz, prawdziwym rozwiązaniem bez operacji jest redukcja tłuszczu połączona z treningiem siłowym. Działa, ale wymaga miesięcy. Nasza metoda: jak zgubić tłuszcz z klatki.

8. Ukryć w międzyczasie

Niezależnie od wybranej opcji odzież uciskowa sprawi, że klatka będzie niewidoczna w trakcie leczenia lub czekania. Zobacz nasze porównanie.

Kiedy przejść do operacji?

Operacja staje się logicznym wyborem, gdy:

• ginekomastia jest stara (ponad rok) i się nie cofa;
• leczenie farmakologiczne nie zadziałało albo było źle tolerowane;
• objętość jest duża, z nadmiarem skóry lub bez;
• dyskomfort fizyczny lub psychiczny jest znaczny.

To jedyne trwałe leczenie gruczołu. Zobacz operacja oraz cena i NFZ.

Twoje pytania