Gynaecomastie-operatie: technieken, ingreep, herstel en resultaat

Bestaat gynaecomastie al langer dan een jaar, slinkt ze niet en heb je er last van, dan is een operatie de enige blijvende oplossing. Voor plastisch chirurgen is het een routine-ingreep met meestal zeer bevredigende resultaten. Dit moet je weten om er rustig in te stappen, van het eerste consult tot het eindresultaat.

Voor wie?

De operatie is bedoeld voor mannen:

• bij wie de gynaecomastie stabiel is en al langer bestaat, meestal langer dan een jaar;
• bij wie een behandelbare oorzaak is gezocht en waar mogelijk weggenomen;
• die er last van hebben, lichamelijk of psychisch;
• in goede algemene gezondheid, liefst met een stabiel gewicht;
• en bij jongeren na het einde van de puberteit.

Bestaat de borst vooral uit vet, dan wordt vaak eerst afvallen aangeraden: het verbetert het resultaat en kan de operatie zelfs overbodig maken. Zie gynaecomastie of borstvet.

Het consult met de chirurg

Een beslissende stap. De plastisch chirurg:

• onderzoekt je om de hoeveelheid klier, vet en huidoverschot in te schatten;
• bepaalt de graad (Simon-classificatie);
• bekijkt de onderzoeksuitslagen (en vraagt er zo nodig meer aan, vaak een echo);
• legt de gekozen techniek uit, de littekens, de risico’s en het herstel;
• geeft je bij een zelf betaalde ingreep een schriftelijke offerte. Neem bedenktijd: een goede chirurg zet je nooit onder druk om snel te plannen.

De technieken

Liposuctie

Een dunne canule, ingebracht via één of twee sneetjes van een paar millimeter, zuigt het vet weg. Bij zuivere pseudogynaecomastie volstaat dat. Bij mengvormen verfijnt het ook de contouren en de overgang naar de oksels.

Verwijdering van de klier (subcutane mastectomie)

De dichte, vezelige klierschijf laat zich slecht wegzuigen. De chirurg verwijdert haar via een halfronde snede aan de onderrand van de tepelhof en laat een dun laagje weefsel onder de tepelhof zitten, zodat die niet inzakt.

Meestal allebei

De meeste gynaecomastie is een mengvorm. De typische ingreep combineert dus liposuctie en klierverwijdering in één operatie.

Huidcorrectie

Bij grote vormen met huidoverschot (graad IIb en vooral III), of na flink afvallen, moet er huid weg. Dat geeft langere littekens: rond de tepelhof of onder de borst, soms met verplaatsing van de tepelhof.

Op de dag van de operatie

• Duur: meestal 1 tot 2 uur, langer bij huidcorrectie.
• Verdoving: meestal narcose. Kleinere ingrepen kunnen onder plaatselijke verdoving.
• Opname: vaak dagopname (dezelfde dag naar huis), soms één nacht.
• Aan het einde: verband, soms kleine drains voor 24 tot 48 uur, en het compressievest wordt aangebracht.

Het herstel

• Pijn: matig, als flinke spierpijn, verlicht met de voorgeschreven pijnstillers.
• Blauwe plekken en zwelling: normaal, nemen in 2 tot 3 weken af.
• Compressievest: meestal 4 tot 6 weken, in het begin vaak dag en nacht. Het beperkt zwelling en helpt de huid zich te hechten. Zie vesten na de operatie.
• Werk: bij kantoorwerk vaak na 5 tot 10 dagen, bij lichamelijk werk later.
• Sport: wandelen vanaf de eerste dagen, lichte cardio rond week 3, bovenlichaam na 4 tot 6 weken volgens de chirurg.
• Zon: bescherm de littekens minstens 6 maanden, zodat ze niet donker worden.
• Gevoel in de tepels: vaak enkele weken tot maanden verminderd of veranderd.

Het resultaat

Je borst is direct na de operatie vlakker, maar de zwelling verbergt het resultaat een paar weken. Je kunt het na ongeveer 3 maanden beoordelen, het eindresultaat na 6 tot 12 maanden, als de weefsels soepeler zijn en de littekens vervaagd.

Terugkeer is zeldzaam als de klier goed verwijderd is en de oorzaak weg is. Het blijft mogelijk bij opnieuw gebruik van steroïden, bepaalde medicijnen of flinke gewichtstoename.

De risico’s

Zoals elke operatie brengt de ingreep risico’s met zich mee, meestal weinig voorkomend:

• nabloeding (hematoom), de klassieke complicatie, soms met een nieuwe ingreep;
• seroom (vochtophoping), waarvoor soms een paar keer geprikt moet worden;
• asymmetrie of overgebleven oneffenheden;
• inzakking onder de tepelhof (schoteltjesvervorming) als er te veel weefsel is weggehaald;
• gevoelsstoornissen van de tepel, meestal tijdelijk;
• verdikte of donkere littekens;
• infectie, zeldzaam;
• risico’s van de narcose.

Soms wordt een correctie aangeboden om een oneffenheid te verhelpen, meestal onder plaatselijke verdoving, na enkele maanden.

Kosten, vergoeding, buitenland

• In Nederland vergoedt de basisverzekering de ingreep alleen onder strikte voorwaarden; in België is een terugbetaling onder voorwaarden mogelijk. Alle details: kosten en vergoeding.
• Veel mannen overwegen een operatie in Turkije. Lees eerst ons dossier: opereren in het buitenland.

Erover praten

Veel mannen stellen deze stap jarenlang uit uit schaamte. Plastisch chirurgen zien deze vraag voortdurend: je hoeft je nergens voor te verantwoorden.

Jouw vragen